Warning: A non-numeric value encountered in /srv/users/serverpilot/apps/eaals/public/wp-content/themes/gonzo/single.php on line 52

Warning: A non-numeric value encountered in /srv/users/serverpilot/apps/eaals/public/wp-content/themes/gonzo/single.php on line 53

Warning: A non-numeric value encountered in /srv/users/serverpilot/apps/eaals/public/wp-content/themes/gonzo/single.php on line 54

Warning: A non-numeric value encountered in /srv/users/serverpilot/apps/eaals/public/wp-content/themes/gonzo/single.php on line 55

Warning: A non-numeric value encountered in /srv/users/serverpilot/apps/eaals/public/wp-content/themes/gonzo/single.php on line 56

Warning: A non-numeric value encountered in /srv/users/serverpilot/apps/eaals/public/wp-content/themes/gonzo/single.php on line 57

Warning: A non-numeric value encountered in /srv/users/serverpilot/apps/eaals/public/wp-content/themes/gonzo/single.php on line 58
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ no image

Published on 23 Ιουλίου, 2012 | by eaals

0

ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΙΑΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

19 MΑΪΟΥ ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΙΑΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ
ΕΝΑΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΗΡΩΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΙΑΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
(με απόγονους στην περιοχή της Καβάλας)

Έρευνα – Επιμέλεια:
ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ Αλέξανδρος Πλοίαρχος ΛΣ (ΕΑ)
Πρώην Κεντρικός Λιμενάρχης Καβάλας

Η ελληνική ιστορία είναι γεμάτη από ηρωικές μορφές. Από την επανάσταση του 1821, το Μακεδονικό Αγώνα, την εποποιία των βαλκανικών αγώνων 1912-1913, τους Α΄ και Β΄ Παγκοσμίους Πολέμους, την Εθνική αντίσταση.

Άγνωστες όμως θα παρέμειναν οι μορφές των αγωνιστών οπλαρχηγών Κολοκοτρώνη – Καραϊσκάκη – Διάκου – Μιαούλη κλπ ηρώων, αν δεν διεξάγονταν η ναυμαχία του Ναβαρίνου με τη συμμετοχή των Μεγάλων Δυνάμεων Αγγλίας, Ρωσίας και Γαλλίας εναντίον του ενωμένου Τουρκοαιγυπτιακού στόλου και τη καταναυμάχισή του που είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία του Ελληνικού κράτος και τις προαναφερόμενες εποποιίες.

Όπως άγνωστοι παρέμειναν δεκάδες αγωνιστές του αντάρτικου του Πόντου. Ένας λόγος γι’ αυτό υπήρξε η αδράνεια των Άγγλων και τα συμφέροντα των Γάλλων και Ιταλών  η επανάσταση και κυριαρχία των Μπολσεβίκων στη μεγάλη Ρωσική αυτοκρατορία.

Τέτοιος αγωνιστής στο αντάρτικο του Πόντου ήταν και ο Δημήτριος Χαραλαμπίδης, καπνέμπορος που γεννήθηκε στο Τσιμενλή της Σαμψούντας, της αρχαίας Αμισού και βρήκε ήρεμο θάνατο στο Ποντολίβαδο Καβάλας. Δεν βρέθηκε όμως ένας ιστοριογράφος όπως ο Παπαρρηγόπουλος ή υπασπιστής του ένας Φωτάκος για να υμνήσουν τα κατορθώματα και να γράψουν τα απομνημονεύματά του.

Ο Δημήτριος Χαραλαμπίδης, έδρασε ως Αρχικαπετάνιος, στον ορεινό όγκο του Αγού Τεπέ, στο Δυτικό Πόντο, αδάμαστο σύμβολο της ποντιακής αντίστασης. Υπαρχηγοί του ήταν οι Αιμίλιος Κασόγλου, Αλέξης Νίκου, Παντελής Αναστασιάδης και οι αδελφοί Γιάννης και Θανάσης Απατζόγλου.

Το καλοκαίρι του έτους 1913 δραστηριοποιείτε ο εύπορος καπνέμπορος Δημήτριος Χαραλαμπίδης , σαν άλλος Εμμανουήλ Παπάς. Ο Χαραλαμπίδης είχε από μηνών κινήσει τις υποψίες των Τουρκικών Αρχών ως χρηματοδότης των πρώτων ένοπλων ομάδων Ποντίων. Τον Ιανουάριο του 1914 ο διοικητής Χωροφυλακής Σαμψούντος, Αμπντούλ Αχμάν, προσωπικός φίλος του Χαραλαμπίδη τον φυγάδευσε από την πόλη, γλυτώνοντάς τον από τη σύλληψη και τις συνέπειες. Τους επόμενους έξι μήνες ο Δημήτριος Χαραλαμπίδης με τον οπλαρχηγό Βασίλη Ουστασίδη ήλθαν σε επαφή με τους Ρώσους, οι οποίοι βρίσκονταν σε πόλεμο με τους Τούρκους. Όταν οι δυο τους επέστρεψαν στον Πόντο, έφεραν μαζί τους 50 τουφέκια, καθώς και μεγάλο αριθμό από φυσίγγια και χειροβομβίδες. Ήταν τα πρώτα σημαντικά εφόδια του ποντιακού αντάρτικου.

Οι πρώτες μικρές ένοπλες ποντιακές ομάδες το φθινόπωρο του 1914 πρέπει να ήταν πλέον αρκετά επίφοβες στους Τούρκους, αφού στις 16 Νοεμβρίου μεγάλη δύναμη 8000 στρατιωτών κινήθηκε εναντίον τους στην πρώτη μεγάλη εκκαθαριστική επιχείρηση. Οι αντάρτες συμπτύχθηκαν στην οροσειρά του Αγιού Τεπέ, φυσική θέση η οποία προσφερόταν για άμυνα. Στις 17 Νοεμβρίου στις 6 το πρωί, ο εχθρός εξαπέλυσε την επίθεσή του. Οι Τούρκοι έφεραν μαζί τους τέσσερα πυροβόλα και μυδράλια. Οι 47 αντάρτες, έχοντας λάβει θέσεις στα αντερείσματα του βουνού, αντιστάθηκαν αποτελεσματικά, έχοντας υπό την προστασία τους και 2.500 γυναικόπαιδα που προσπαθούσαν να αποφύγουν τη σφαγή από του Κεμαλικούς. Έως το απόγευμα απέκρουαν τις διαδοχικές επιθέσεις των αντιπάλων ενώ έβλεπαν από τις θέσεις κάλυψής τους Τούρκους αξιωματικούς, να πυροβολούν εν ψυχρώ με τα πιστόλια τους, τους δικούς τους στρατιώτες, όταν υποχωρούσαν.

Αργά το απόγευμα κλονίσθηκε το ένα άκρο της γραμμής άμυνας, το οποίο υπερασπιζόταν ο γιος του Δημήτρη Χαραλαμπίδη, Δημοσθένης με τους άνδρες του. Οι Τούρκοι εφορμούσαν πλέον εκατοντάδες και είχαν φθάσει ελάχιστα μέτρα προ των ανταρτών. Ο Δημοσθένης σηκώθηκε τότε όρθιος και έριξε δύο χειροβομβίδες για να τους αναχαιτίσει. Πριν προλάβει όμως να καλυφτεί, ένα βλήμα τον χτύπησε στο μέτωπο. Ο θάνατος υπήρξε ακαριαίος. Ταυτόχρονα άλλη ομάδα του εχθρού προσέβαλε τους Έλληνες μαχητές από τα πλάγια.

Μόλις έμαθε ο Αρχικαπετάνιος Δημήτρης Χαραλαμπίδης, τον κίνδυνο που διατρέχουν οι μαχητές του, δίδει εντολή στον οπλαρχηγό Γιώργο Καραθανάση και στον υπαρχηγό του Παντελή Αναστασιάδη, να αντιτάξουν άμυνα σ’ εκείνη την πλευρά. Οι μαχητές αυτοί με οχτώ άνδρες, κράτησαν τους τούρκους σε απόσταση. Έτσι διατήρησαν δίοδο διαφυγής πριν ο κλοιός γύρω από τους αντάρτες γίνει ασφυκτικός. Με ταχεία κίνηση, μέσα στο πυκνό σκοτάδι της νύχτας, έφτασαν στην ασφαλή τοποθεσία Καράπερτζικ. Εκτός από τους μαχητές εξήλθαν, χωρίς απώλειες, του Τουρκικού κλοιού και τα 2.500 γυναικόπαιδα. Εκεί ανασυντάχθηκαν και μετρήθηκαν. Διαπιστώθηκε πως οι νεκροί μαζί με τον γιο του αρχηγού ήταν τέσσερις. Η μάχη του Αγιού Τεπέ, πρώτη στη σειρά τέτοιων συγκρούσεων, άφησε νεκρούς 119 Τούρκους.

Ο Αρχηγός δεν έκλαψε μόνο το νεκρό γιό του αλλά και την τύχη του Ποντιακού Ελληνισμού με τον πανάρχαιο πολιτισμό.

Η επόμενη μεγάλη μάχη, μετά από εκείνη του Αγιού Τεπέ, δόθηκε τον Ιούνιο του 1915 στην περιοχή Αγιά Αχλαλάν. Εκεί δρούσε ληστοσυμμορία υπό τον διαβόητο Τσακίρ Ογλού, ο οποίος καταδυνάστευσε τους Έλληνες του Χούζαρλι. Ληστοσυμμορίες ίδρυσαν οι Τούρκοι χωρικοί, υπό την προστασία του Τουρκικού στρατού, στα πρότυπα των Βούλγαρων κομιτατζήδων που είχαν δράσει στη Μακεδονία από το 1904 έως το 1908. Το ένοπλο σώμα του Δημήτρη Χαραλαμπίδη, σαν άλλος Άγρας Τέλλος, εγκλώβισε τους Τούρκους άτακτους, σε ενίσχυση των οποίων προσέτρεξε όμως τάγμα του Τούρκικου Στρατού. Ακολούθησε σφοδρή ανταλλαγή πυρών όλη τη μέρα. Το απόγευμα τραυματίσθηκε ο ίδιος ο καπετάνιος, όταν σφαίρα σφηνώθηκε κάτω από το αριστερό του αυτί, διαλύοντάς του την οδοντοστοιχία. Στον ήρωα Δημήτριο Χαραλαμπίδη του έγινε χειρουργική επέμβαση, από πρακτικό γιατρό, για την αφαίρεση της σφαίρας με ένα ξυράφι και της κρεμούσης οδοντοστοιχίας με τανάλια. Την ίδια ώρα, ο υπαρχηγός καπετάν Χατζή Λεβέντης δέχθηκε πυρά στην κοιλιακή χώρα και εξέπνευσε από ακατάσχετη αιμορραγία. Οι Πόντιοι μαχητές ανταπέδιδαν τα πυρά, φονεύοντας δεκάδες Τούρκους, έχασαν όμως σύντομα άλλους τρεις άνδρες. Με την έλευση της νύχτας ο εχθρός διέκοψε τις επιθέσεις. Τότε οι Έλληνες αντάρτες έθαψαν βιαστικά τους νεκρούς τους, ως άλλοι αρχαίοι Έλληνες και εγκατέλειψαν την περιοχή. Με επίπονη πορεία όλη τη νύχτα κατόρθωσαν να φθάσουν στο μεγάλο δάσος του Σαλτούχ, όπου ο εχθρός έχασε τα ίχνη τους.

Οι Πόντιοι αντάρτες εκτός των άλλων προβλημάτων που αντιμετώπιζαν όπως η σίτιση, η ύδρευση, οι μετακινήσεις εν μέσω εχθρικών Τουρκικών χωριών αντιμετώπισαν το οξύ πρόβλημα του οπλισμού και των πολεμοφοδίων. Αφού ως γνωστό το επίσημο Ελληνικό κράτος δεν απέστειλε στους ηρωικούς εκείνους μαχητές ούτε μια σφαίρα.

Τότε το φθινόπωρο του 1916 ο Δημήτριος Χαραλαμπίδης μαζί με τον Βασίλη Ανθόπουλο, γνωστό ως καπετάν – Βασίλαγα κατήλθαν κρυφά στην Τραπεζούντα. Εκεί απέκτησαν επαφή με Ρώσους πράκτορες, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσουν οπλισμό και γενικότερη υποστήριξη. Το ταξίδι φαίνεται πως απέδωσε. Ο καπετάν Βασίλαγας με την οικονομική συνδρομή του Δημήτρη Χαραλαμπίδη, που όπως προαναφέραμε, σαν άλλος Εμμανουήλ Παπάς, επέστρεψε στα λημέρια του φέρνοντας 500 τουφέκια και αρκετά πυρομαχικά.

Οι Τούρκοι δεν ξεχνούν τις νίλες που έπαθαν από τον Δημήτρη Χαραλαμπίδη και τους αντάρτες του. Έτσι επέδραμαν κατά του χωριού Τσιμενλή έπαλξη αντίστασης και γενέτειρά του. Εκεί ανάρρωνε ο οπλαρχηγός Θεόδωρος Χαραλαμπίδης, μκρότερος αδερφός του, ο οποίος είχε τραυματισθεί σε προηγούμενη μάχη. Οι Τούρκοι κατόπιν κατάδοσης, πληροφορήθηκαν την παρουσία του τραυματισμένου καπετάνιου στο Τσιμενλή. Ο στρατός εισέβαλλε νύχτα στο χωριό και ο καπετάνιος Θεόδωρος αν και πληγωμένος αντιστάθηκε ηρωικά. Αρνούμενος να παραδοθεί, πυροβολώντας από το παράθυρο του σπιτιού του, έπεσε στο τέλος νεκρός από τις εχθρικές σφαίρες.

Τον Οκτώβριο του 1916 ομάδα 50 ανταρτών με επικεφαλής τον Αρχικαπετάνιο της Δημήτριο Χαραλαμπίδη, επιχείρησε την αποκατάσταση της επαφής με τους Αρμενίους της περιοχής Γιαγπασάν, οι οποίοι επίσης πολεμούσαν τους Τούρκους. Στην περιοχή εκείνη και πριν συντονιστούν με τους Αρμένιους μαχητές κυκλώθηκαν από ισχυρές Τούρκικες μονάδες. Οι μάχες διεξήχθηκαν υπό συνεχή βροχή αλλά και ομίχλη. Υπήρξαν περιπτώσεις κατά τις οποίες η ανταλλαγή πυρών γινόταν από τα 15 ή 20 μέτρα. Άρχισαν οι απώλειες όταν φονεύθηκε το πρωτοπαλίκαρο Στέλιος Επαρλής και τραυματίσθηκε ο ίδιος ο Αρχηγός. Ακολούθησε ανηλεής καταδίωξη από τον εχθρό. Ο Δημήτρης Χαραλαμπίδης κρύφτηκε στο μικρό χωριό Αζμάν, διατάσσοντας τους άνδρες του να διαδώσουν στην περιοχή πως εξέπνευσε από τα τραύματά του. Πράγματι, αφού εξασφαλίσθηκε η απόκρυψη και περίθαλψη του Αρχικαπετάνιου, οι καπετάνιοι Παντελής Αναστασιάδης και Παντελής Καραϊσαλίδης φρόντισαν να διαδώσουν την είδηση του «Θανάτου του». Έτσι ο Τουρκικός Στρατός που τον αναζητούσε με λύσσα, αποχώρησε. Οι Τουρκικές δυνάμεις έχασαν την ευκαιρία να τον αιχμαλωτίσουν ή να τον βρούνε νεκρό για να τον αποκεφαλίσουν και να στείλουν την κεφαλή του στην Τουρκική Εξουσία.

Πιθανότατα μετά τους δύο τραυματισμούς που του έτυχαν ο Δημήτριος Χαραλαμπίδης να παρέδωσε την αρχηγία στον Παντελή Αναστασιάδη ή Παντέλαγα, γαμπρό του από την κόρη του Φωτεινή, όπως αναφέρεται στα απομνημονεύματα του Παντέλαγα. Ο Δημήτριος Χαραλαμπίδης καταφεύγει στην Κωνσταντινούπολη όπου συνεχίζει εκεί τον αγώνα του. Στην Κωνσταντινούπολη εδρεύει επιτροπή, με πρόεδρο τον σεβασμιότατο μητροπολίτη Αμάσειας Γερμανό Καραβαγγέλη, πρωτεργάτη στον Μακεδονικό Αγώνα, στην οποία και συμμετέχει.

Εκεί έρχεται σε επαφή με Ρώσους πράκτορες και με τον κρυφά απεσταλμένο της Ελληνικής Κυβέρνησης λοχαγό Χρυσόστομο Καραΐσκο, φλογερό Έλληνα αξιωματικό που κατάγονταν από την Οινόη του Πόντου.

Τελευταία επιχείρηση του Δημήτρη Χαραλαμπίδη ήταν να αποβιβασθεί από αντιτορπιλικό του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, σταλμένο από την Ελληνική Κυβέρνηση για να παραλάβει όσα γυναικόπαιδα διασώθηκαν από τις σφαγές της περιοχής της Πάφρας.

Αποβιβάζεται νύχτα από το αντιτορπιλικό με 5-6 παλικάρια και κατευθύνεται προς τα λημέρια των ανταρτών της Πάφρας. Στο δρόμο συναντά την οικογένεια του Σάββα Καρακολίδη, Σόνιε Σάββα, και τους ζητά να τον οδηγήσουν εκεί όπου βρίσκονται οι αντάρτες και κάποιος συγγενής Μπάρμπα Θεοχάρης. Οι άνθρωποι του Καρακολίδη ενημερώνουν τον Δημήτρη Χαραλαμπίδη ότι η πρόσβαση στα λημέρια είναι αδύνατη καθόσον οι δρόμοι που οδηγούν στην Πάφρα είναι αποκλεισμένοι από ισχυρές Τούρκικες δυνάμεις . Ανάγκα και οι Θεοί πείθονται, τότε ο Αρχικαπετάνιος παραλαμβάνει μόνο την οικογένεια Καρακολίδη και τη μεταφέρει με το αντιτορπιλικό στην Κωνσταντινούπολη.

Ο Δημήτριος Χαραλαμπίδης υπήρξε μια γενναία ηγετική προσωπικότητα, η οποία συνδύαζε τον ανιδιοτελή πατριωτισμό, την πίστη στο Χριστιανισμό και τον Ελληνισμό όπως αποδεδειγμένα φαίνεται από τις πράξεις του. Ευκατάστατος καπνέμπορος με συναλλαγές στην Αμερική, δεν δίστασε να τα αφήσει όλα και να βγει στο βουνό. Υπήρξε διπλωμάτης αφού συνεργάσθηκε με Ρώσους πράκτορες και Έλληνες απεσταλμένους της Ελληνικής Κυβέρνησης. Στις μάχες με τους Τούρκους Τσέτες και στρατιώτες έδειξε τη γενναιότητά του, έχασε γιό και αδελφό, δεν πτοήθηκε να συνεχίσει τον αγώνα για την ελευθερία των Ποντίων, την ανεξαρτησία του Πόντου και την ένωση με τη μητέρα Ελλάδα. Δεν επεδίωξε να καταλάβει υψηλές θέσεις και αξιώματα.

Από την περιουσία του διέθεσε χρήματα για την προμήθεια οπλισμού και πυρομαχικών όχι μόνο για τη δική του αντάρτικη ομάδα αλλά και για ομάδες άλλων καπεταναίων.

Αντί για ανδριάντα, προτομή, ονομασίας πλατείας ή οδού αυτά τα λίγα λόγια για τον ήρωα του Ποντιακού Ελληνισμού Δημήτριο Χαραλαμπίδη.

 

Υ.Γ. Ο Γράφων Πλοίαρχος ΛΣ (ΕΑ) Ελευθερίου Αλέξανδρος είναι σύζυγος της δισέγγονης του προαναφερόμενου ήρωα Δημητρίου Χαραλαμπίδη, Βαρβάρας Χαραλαμπίδη.


About the Author



Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to Top ↑